Lidhu me ne

Nga të gjitha

KËTO JANË VENDET E MESDHEUT QË DO TË GËLLTITEN NGA DETI

Published

on

Ndërsa niveli i ujërave ngrihen në botë, ata do të mbytin dhe shkatërrojnë gjërat që ne kemi krijuar. Kockat do të ndahen nga varrezat; ndërtesat do të kalbet dhe bien; vendbanimet e lashta do të zhduken. Ndërsa studiuesit tashmë po përpiqen të mbështesin disa nga këto vende dhe t’i mbajnë ato kundër erës dhe valëve këmbëngulëse, jo gjithçka mund të shpëtohet. Dhe kur qëndrueshmëria e një vendi lidhet me gjeografinë e tij, nuk është e lehtë ta marrësh dhe ta zhvendosësh në një terren më të lartë. Pra, si ti japësh përparësi përpjekjeve dhe të kuptosh se cilat vende janë në nevojë të dëshpëruar për tu shpëtuar?

Në një publikim të ri në Communications Nature, një ekip i udhëhequr nga Lena Reimann, një gjeografe në Universitetin Kiel të Gjermanisë, ka lënë të dhënat të udhëheqin rrugën. Ata hartuan kërcënimin potencial që përmbytjet dhe erozioni i shkaktuar nga rritja e nivelit të detit mund të shkatërronin deri në vitin 2100 në 49 vende të trashëgimisë të UNESCO-s në të gjithë Mesdheun. Hulumtuesit modeluan katër skenarë të ndryshëm për ngritjen e nivelit të detit dhe erozioni bregdetar në të gjithë Italinë, Kroacinë, Greqinë, Tunizinë dhe të tjera, bazuar në nivele të ndryshme të përqendrimeve të gazrave serrë. Pastaj ata renditën sa e tmerrshme do të ishte situata për çdo vend të trashëgimisë.

Me çfarë do përballen këto vende? Edhe në kushtet më konservatore që autorët modeluan, e ardhmja nuk duket e mirë – dhe për më tepër, autorët zbuluan gjithashtu se shumë nga këto vende që përballen me kërcënimet e ardhshme janë tashmë në një zonë rreziku. Në kushtet aktuale, më shumë se 90 për qind e këtyre vendeve janë në rrezik. Vetëm disa qindra xhami, monumente dhe burime të Medinës së Tunisit dhe vendi arkeologjik antik i Lycian i Xanthos-Letoon shmangën kërcënimet e erozionit dhe të përmbytjeve.

Sipas këtyre modeleve, situata do të përkeqësohet. Topografia e pjerrët shpesh i kufizon vendbanimet në zonat afër buzës së ujit, pothuajse në rrafsh me nivelin e detit. Nën skenarin e lartë të erozionit, erozioni do t’i sjellë këto vende edhe më afër bregut – në skenarin më të keq të modelit, distanca mesatare nga uji bie për 90 për qind.

Rreziku më i madh i erozionit është në qytetin Phoenixian të Tyro, i cili ka një stuhi të përsosur të dobësive, duke përfshirë afërsinë me bregun, një burim materialesh me rërë dhe valë të larta. Në skenarin më të lartë të përmbytjes, pasojat më të këqija do të ndjehen në Venecia, ku lagunat e famshme do të jenë përgjegjësi. Gjatë përplasjeve të stuhisë, deri në 98 përqind të Venecias dhe lagunës mund të delugohen, thotë Reimann në një intervistë. Niveli i ujit mund të zvogëlohet – por varësisht nga sasia e rritjes së nivelit të detit, shton Reimann, “disa pjesë të vendit ka të ngjarë të zhyten përgjithmonë në të ardhmen nëse nuk zbatohet përshtatja”.

Ti vendosësh çmim historisë kuptohet që i bën disa njerëz të etikisht të dyshimtë.  Në fund të fundit, si e bëni matjen e vlerës duke mos nënkuptuar që një histori është më e rëndësishme se të tjerat? “Megjithatë, nëse ekzistojnë të dhëna të përshtatshme në shkallë vendi,” shkruajnë autorët, “mund të jetë e mundur të vlerësohen kostot e prekshme të përmbytjeve bregdetare dhe erozionit duke llogaritur, për shembull, humbjen e të ardhurave ose koston e riparimeve”. Autorët mbështesin strategjitë për rritjen e ndërgjegjësimit në mesin e publikut dhe ligjvënësve, si dhe strategjitë e fshehta të adaptimit, siç janë godinat e zhytura që do të ngrihen kundër ujërave të larta në lagunën e Venecias. Kjo është një ndërhyrje e shtrenjtë dhe ka nxitur polemika lokale, thotë Reimann. Ekziston frika, nga njëra anë, se është shumë spekulative dhe, nga ana tjetër, se nuk do të jetë e mjaftueshme për të frenuar përmbytjet.

Është gjithashtu ndoshta ndër më të hershmet e shumë përpjekjeve të së njëjtës linjë. “Në përgjithësi, unë pres që masa të reja të adaptimit të ndiqen për të ruajtur trashëgiminë tonë të përbashkët,” shton Reimann. Disa nga këto adaptime nuk janë asgjë estetikisht – portat veneciane duken si barrikada gjysmë të fundosura ndërtimore.

Në zonat që varen nga shikimet turistike, paraqitjet kanë rëndësi. Por ndoshta vizitorët do të mësohen të presin dhe të përqafojnë shenja më të dukshme të përshtatjes në një botë më ujore. Ndoshta këto mund të krijojnë edhe pak siguri – një kujtesë se ka hapa të prekshme që mund të merren për të ndihmuar këto vende të rrinë pak më gjatë.

Continue Reading
Click to comment

Logohu për të komentuar Logohu

Përgjigju

Nga të gjitha

Si të kaloni një mbrëmje fantastike fundviti?

Published

on

By

viti i ri 2019

Disa prej nesh i dashurojnë festat, e disa të tjerë bezdisen prej tyre. Nëse doni të kaloni një mbrëmje të këndshme natën e ndërrimit të vitit duhet të keni parasysh:

1. Gëzimi shtohet nga një tavolinë e mirë. Kujdesuni që të gatuani (ose porosisni) ushqime që vërtet i pëlqeni, ju dhe familja juaj. Për shëmbull mos shërbeni perime të zjera nëse nuk janë pjesë e listët tuaj preferenciale në kuzhinë. Gatuani vetëm pjata të cilat realisht do ti konsumoni. Edhe nëse kanë më tepër sa duhet kalori, lejojani vetes tuaj për një natë. Por mos gaboni me masën. Cdo pjatë gatuajeni me porcione të vogla. Kjo për dy arsye. Fillimisht që mos ngopeni vetëm duke i parë. Së dyti ti lejoni stomakut tuaj mundësinë ti degustojë të gjitha nga pak.

Përpiquni që menuja juaj e festave të përmbajë gjëra të vecanta që nuk i konsumoni shpesh (për shëmbull pilaf hani cdo fundjavë nuk duhet edhe natën e Vitit të Ri)

Përpiquni të krijoni një tavolinë estetikisht tërheqëse për syrin. Përdorni mbulesa festive dhe ngjyra të ndezura fort, ose të bardhë me tantella zbukuruese. Kompletet e gotave pirunjëve dhe thikat më të vecantët që keni. Duke krijuar një tryeze ndryshe, instikitivisht do të jeni më entuziastë gjatë mbrëmjes.

2. Mos harroni të kujdeseni për rregullin dhe higjenën e shtëpisë tuaj. Nuk propozojmë te shkundni shtëpinë siç ka qënë traditë e hershme në Shqipëri, por një fare rregulli dhe pastërtie duhet ta vendosni patjetër. Kjo do tju krijojë më tepër rehati gjatë festave, dhe do ti gëzoni ditët tuaja të pushimit pranë familjes. Komoditeti përpara se të jetë luks, patjetër që është pastërti.

3. Së fundmi merruni me veten. Vërini në vijë punët për mbrëmjen e famshme, dhe kujdesuni për veten. Një dush i mirë, një make up i lehtë, një krehje flokësh do të ishin idealet për tu ndier më këndshëm se kurrë gjatë fishekzjarreve të orës 12. Një veshje e re enkas për mbrëmjen do të ishte perfekte.

4. Së fundmi, por jo nga rëndësia, mos harroni të përqafoni dhe puthni familjet tuaja, të dashurin miqtë apo këdo që keni pranë gjatë festës. Mos harroni të lini pas të gjitha negativitetet e 2018, të falni dhe harroni çdo të keqe të kaluar, dhe ta prisni 2019 me energji pozitive dhe me zemrën plot. Dhuroni sa më shumë dashuri dhe niseni sa më bukur një vit të ri.

Për ju që do festoni jashtë është më e thjeshtë, lyhuni ngrihuni dhe go rock it.

Urojmë ta shijoni 😊

Continue Reading

Nga të gjitha

Jo 1, por janë 15 mënyra si të fitoni më shumë para në punën që bëni?

Published

on

By

Do e nisim këte artikull me një nga parimet bazë të kapitalizmit, i cili me fjalë të thjeshta është: njeriu merr atë që kërkon dhe jo atë që meriton.

  1. Pra para së gjithash fiksoje se ti fillimisht duhet ta vlerësosh veten para se të të vlerësojnë të tjerët (në punë konvertohet në para) Kërko sa më shumë. Nëse ti i jep vetes një pagë të vogël si vlerësim për punën tënde, punëdhënësi përballë teje do të të vlerësojë akoma më pak; dhe jo vetëm në rrogë. Nisu i qartë dhe i bindur nga shtëpia se ti meriton atë shumë që do kërkosh.
  2.  Mos e harro kurrë: Shefi ka gjithmonë te drejtë. Edhe nëse nuk ka realisht për ty ka. Kjo nuk do të thotë se ti duhet të intimidohesh në mendimet e tua të lira dhe as të bëhesh servil, por si përfundim do bëhet ashtu si shefi yt urdhëron. Fundja fare ai paguan.
  3. Mos i harro kurrë hierarkitë. Edhe nëse mbi vete ke një person i cili nuk të bind, ose ti mendon se nuk është më i përgatitur se ty, fakti është se hierarkia tregon të kundërtën. Sido që të ketë arritur aty, gjithmonë respektoje personin që ke mbi vete për shkak të pozicionit që mban (dhe mund të vazhdosh ta urresh si individ ).
  4.  Mos u bëj spiun. Edhe nëse e ke talent këte punë, ose edhe nëse të ecën fillimisht, mos harro që spiunët nuk e kanë të gjatë. Askush nuk i do njerzit që spiunojnë kolegët e zyrës, përkundrazi shumë shpejt sa e gjitha të kuptohet, do jesh i distancuar dhe i përbuzur.
  5. Mos thuaj kurrë nuk di ta bëj. Çfarëdo që të jetë ajo që të ngarkohet, mos harro se nuk ka gjëra të pamundura dhe përderisa dikush tjetër ja ka dalë, mund t’ja dalësh dhe ti. Mos harro që mund të kërkosh edhe ndihmë nga të tjerët. Sidomos në intervista pune, mos thuaj NUK DI, ose NUK E BEJ DOT. Mbase ajo që të pyesin s’do të duhet asnjëherë. Edhe sikur realisht të mos e mësosh kurrë si bëhet, dorheqjen e ke në dorë.
  6. Mos merr më tepër përgjegjësi se ç’të takon. Jepi vetes qetësinë e të punuarit mbi atë që detyrohesh dhe bëje mirë atë. Nëse do të ofrohesh i gatshëm për të bërë gjithçka, fillimisht do dështosh (nuk mbahen dy kunguj në një sqetull e jo më tepër) dhe së dyti nëse e bën një herë do ta kesh detyrë ta bësh gjithmonë.
  7. Jepi vlerë punës tënde. Edhe sikur punën që ke në dorë ta mbarosh për 5 minuta, mos e dorëzo. Prit 10 minuta një çerek ore. Kuptoje ta vlerësosh ti i pari atë që po bën, mundin dhe djersën që harxhon në punë. Në të kundërt, të gjithë do mendojnë se ti rri kot dhe në momentin që ke një punë të vetme në dorë e kryen shumë shpejt. Pra pozicioni yt mund edhe të suprimohet.
  8.  Mos fol shumë. Mbaje vath në vesh që asnjë drejtor nuk do në stafin e tij një njeri që nuk i mbyllet goja. Rrjedhimisht do jesh një punojës i bezdisur, që e harxhon kohën me fjalë, i lehtë për të ngatërruar dynjanë dhe dembel. Mos e shit veten tënde lirë. Bëji kurioz njerzit për të të njohur dhe ruaj seriozitetin në ato që thua. Je në punë, jo te birraritë e qytetit.
  9.  Vishu korrekt. Kjo pikë faktikisht është për pamjen në tërësi. Impakti i parë te një njeri është prezenca; mënyra si vishesh, si krihesh. Pamja jote është prezantimi fillestar me të gjithë. Studimet tregojnë se një njeri i paraqitshëm dhe i veshur me kujdes fiton më tepër se dikush që nuk i kushton rëndësi kësaj të fundit. Mos shko me xhinse nëse punon në zyrë. Pantallonat me vizë dhe kostumet për këte punë janë shpikur.
  10. Kujdes me miqësitë. Është e vërtetë që ambjentet e punës janë vendet ku kalojmë pjesën më të madhe të ditës tonë, por shoqëritë në punë nuk janë të këshillueshme. Nuk po themi të bëheni armiq me stafin që punoni, por më tepër përpiquni të ruani një marrdhënie korrekte. Një miqësi e tepruar me kolegët e punës, do t’ju krijojë vështirësi në dhënien dhe marrjen e urdhrave. Vetëm nëse kolegët tuaj janë aq të ndërgjegjshëm sa ta ndajnë shoqërinë nga puna…
  11.  Dashurojeni punën tuaj. Në rast se ju bëni një punë që nuk ju pëlqen, kurrë nuk do të fitoni prej saj. Puna më tepër duhet të jetë kënaqësi, e çdo mëngjesi kur niseni drejt saj. Përpiquni ta ktheni në pasion e ta bëni me dëshirë. Nëse kjo nuk bëhet, lëreni dhe vraponi drejt ëndrrave tuaja.
  12.  Mos i refuzoni oraret e zgjatura ose punën në fundjavë. Në rast se kjo nuk është pjesë e kontratës tuaj, nuk po ju këshillojmë ta bëjnë rrugë, dhe punëdhënësit të pasurohen në kurrizin tuaj, por mos u bëni ju të parët gati për të dalë në orën 16.00. Në rast nevoje punoni edhe në fundjavë. Një ditë do t’ju shpërblehet.
  13.  Mos thuaj nuk bëhet. Të pasurit një person negativ në kolektiv nuk i bën mirë askujt, as jush, aq më tepër atij që paguan. Bëhuni pozitivë.
  14. Qëndro i besueshëm dhe konfident. Nëse kërkon që një ditë të kesh një pozicion më të lartë dhe më të paguar, duhet patjetër që sot të jesh një punojës i besueshëm. Fillimisht tek punëdhënësit e tu, e së dyti edhe tek kolegët. Në punë mund të jetë plot informacione, të cilat nëse dalin jo vetëm shkaktojnë humbje ekonomike, konfuzion, ose rrëmujë, por mund të sjellin edhe humbjen e besimit te ty, madje edhe largimin.
  15. Lexoni sa më shumë. Duhet të jeni gjithmonë të update-uar për ndryshimet ligjore, risitë në teknologji, apo zhvillimet më të fundit të fushës ku ju punoni. Vetëm nëse punoni shumë me veten do arrini të shkëlqeni. Dija e tepërt asnjëherë nuk ju bën dëm. Përkundrazi, herët ose vonë do ju shpjerë në majë të piramidës.

Na falenderoni më vonë! 🙂

Continue Reading

Nga të gjitha

Biblioteka e Prishtinës është e mbushur me mospërputhje – Një këndvështrim i huaj mbi ndërtesën e veçantë.

Published

on

By

Elementi më i dukshëm është paraqitja e përgjithshme e kësaj strukture masive kosovare. Ndërsa kaq shumë biblioteka punojnë për të sjellë njerëzit brenda, biblioteka kombëtare e Prishtinës i përngjan një burgu gjigand, vështirë të jëtë një imazh tërheqës për të nxitur leximin.

Kjo ndërtesë u përfundua në vitin 1986. I mbuluar në një rrjetë metalike me gardh, dritaret e ndërtesës janë bllokuar, duke i dhënë pikëpamjes nga brenda bibliotekës një esencë robëruese. Projektuar në stilin brutalist, në shumë mënyra, biblioteka duket se sheh drejt së ardhmes. Megjithatë, kupat e bardha që kryesonin pjesët e shumta të bibliotekës u ndërtuan për t’u ngjasuar me kapelet e burrave të veshjeve kombëtare, duke e vendosur bibliotekën në mes të një konflikti midis traditës dhe modernitetit.

Pavarësisht se shumë njerëz që e quajnë ndërtesën një nga më të shëmtuarat në vend, kjo është padyshim një përpjekje e veçantë arkitekturore dhe kap frymën e një vendi të shkatërruar kohët e fundit nga lufta që punon për të ecur përpara dhe për t’u rindërtuar.

Brenda, ka më shumë se 2 milionë artikuj, duke përfshirë materiale të rralla siç janë librat, gazetat, dorëshkrimet, hartat dhe fotografitë. Ka dy dhoma leximi, një amfiteatër dhe një sallë takimi. Ajo është përdorur nga refugjatët kroatë dhe boshnjakë si vendbanim dhe nga ushtria serbe si një qendër komanduese, gjatë së cilës shumë libra historikë u shkatërruan. Biblioteka është e hapur për vizitorët, por mysafirët duhet të kenë një mjet identifikimi.

Continue Reading

Në trend